Cấu tạo chi tiết và cơ chế vận hành của van bi điện

Đợt rồi bên xưởng tôi nâng cấp hệ thống điều tiết chất lỏng. Trước giờ toàn dùng van tay, anh em công nhân cứ phải chạy tới chạy lui vặn gạt mệt nghỉ mà độ chính xác không cao. Tôi quyết định thay hết bằng van bi điều khiển bằng điện. Trong cái kỷ nguyên tự động hóa này, mình không thay đổi sớm là tự làm khó mình ngay.

Tôi đã mổ xẻ nó ra xem bên trong có gì

Để chọn được loại chuẩn cho xưởng, tôi phải ngồi nghiên cứu kỹ cấu tạo của nó. Thực ra nó không quá phức tạp, về cơ bản là sự kết hợp giữa một cái van bi cơ khí bình thường với một bộ truyền động bằng motor (actuator) ở phía trên.

Về phần thân van: Tôi chọn loại inox 316 cho bền vì môi trường chỗ tôi có nhiều hóa chất ăn mòn. Bên trong thân van quan trọng nhất là viên bi có lỗ rỗng xuyên tâm để lưu chất đi qua và cái gioăng làm kín bằng PTFE để đảm bảo không bị rò rỉ.

Về bộ truyền động (Actuator): Đây chính là bộ phận điều khiển trung tâm. Nó chứa motor điện (tôi dùng loại 220V cho tiện), hệ thống bánh răng giảm tốc để tăng lực kéo và các công tắc hành trình để van dừng đúng vị trí 90 độ khi đóng hoặc mở hoàn toàn.

> Xem thêm: Bí quyết đàm phán báo giá van bi tay gạt và kiểm soát chứng chỉ cho dự án

Lúc vận hành mới thấy hiệu quả thực tế

Nguyên lý của nó rất rõ ràng: Khi tôi cấp điện vào, motor sẽ quay và truyền lực qua hộp số để xoay cái trục van. Bi van xoay đúng một góc 90 độ là hệ thống tự ngắt nguồn điện nhờ công tắc hành trình, không lo motor bị quá tải hay cháy nổ.

So với mấy cái van khí nén trước tôi từng xem qua, thì van bi điện này đóng mở ổn định hơn hẳn. Tuy nó đóng mở mất tầm 10-20 giây nhưng bù lại nó không gây ra hiện tượng búa nước làm rung giật đường ống, vận hành cực kỳ êm ái.

Một vài lưu ý nhỏ cho ông

Nếu sau này ông có định lắp loại này thì nhớ mấy điểm tôi rút ra sau đợt rồi:

Chỉ số IP cực kỳ quan trọng: Nếu lắp ngoài trời như chỗ tôi, nhất định phải chọn loại chuẩn IP67 hoặc IP68 để chống nước và bụi, tránh hỏng mạch điện bên trong.

Tính toán mô-men xoắn: Đừng chọn loại motor vừa khít lực kéo của van. Cứ chọn actuator có mô-men xoắn lớn hơn thực tế khoảng 20-30% cho dư dả, vận hành cho nhẹ máy.

Vấn đề mất điện: Van bi điện thông thường khi mất điện nó sẽ nằm yên tại chỗ chứ không tự đóng lại. Nếu hệ thống của ông yêu cầu an toàn cao, hãy chọn loại có lò xo phản hồi hoặc bộ tích điện dự phòng.

Tính ra chi phí đầu tư ban đầu cao hơn van điện từ một chút, nhưng vận hành rồi mới thấy nó nhàn và chính xác, tiết kiệm được khối chi phí nhân công và bảo trì về lâu dài. Hôm nào rảnh qua xưởng tôi dẫn đi xem tận mắt, hay lắm!

> Đọc thêm: Trải nghiệm thực tế về van bi khí nén cho hệ thống tự động